Gedragsstijlen
De diversiteit in gedragsstijlen kan op verschillende manieren worden beschreven. Om het eenvoudig te houden onderscheiden we vier gedragsstijlen:
- Daadkrachtig – gericht op actie en resultaat
- Verbindend – gericht op contact en mensen
- Ondersteunend – gericht op relaties en zorg
- Doordacht – gericht op nauwkeurigheid en analyse
De gedragsstijlen verbindend en ondersteunend zijn overwegend mensgericht. Relaties, samenwerking en aandacht voor anderen staan daarbij centraal. De gedragsstijlen daadkrachtig en doordacht zijn overwegend inhouds- en taakgericht. Resultaten, logica, structuur en analyse spelen daarbij een grotere rol.
Introvert en extravert
Binnen deze indeling zijn de gedragsstijlen daadkrachtig en verbindend overwegend extravert gericht. De gedragsstijlen ondersteunend en doordacht zijn overwegend introvert gericht.
Ben je extravert? Dan haal je je energie vooral uit contact met anderen. Je hebt graag mensen om je heen en je bent voortdurend op zoek naar prikkels waarop je kunt reageren. Je praat graag over wat je bezighoudt en ordent al pratend je gedachten. Vaak reageer je snel op wat er om je heen gebeurt. Soms uit je in je spontaniteit je mening nog voordat je er zelf erg in hebt. Je hebt het hart op de tong.
Ben je introvert? Dan laad je vooral op door rust en tijd voor jezelf. Je beperkt het liefst de hoeveelheid prikkels in je omgeving. Vaak spelen er veel gedachten door je hoofd. Je denkt graag eerst goed na voordat je je mening geeft. Je voelt je vaak minder snel op je gemak in onbekend gezelschap.
Nuancering
Het is goed om te beseffen dat er geen strakke scheidslijn bestaat tussen introvert en extravert. Ook extraverte mensen vinden het soms heerlijk om een poosje alleen te zijn. Als introvert persoon kun je óók genieten van een gezellig uitje met vrienden.
De woorden introvert en extravert houden bovendien geen waardeoordeel in. Ze zeggen niet hoe krachtig, moedig of daadkrachtig iemand is. Een introvert persoon kan eerst zorgvuldig nadenken en daarna juist snel, duidelijk en krachtig handelen.
Oorsprong van verschillen
De verschillen tussen introverten en extraverten hangen samen met de manier waarop hun hersenen prikkels verwerken. Introverten voelen zich vaak prettiger in een omgeving met minder prikkels en nemen graag de tijd om indrukken te verwerken. Extraverten zoeken gemiddeld vaker een omgeving met meer dynamiek en contact met anderen. Deze verschillen helpen verklaren waarom de een energie vindt in rust en diepgang, terwijl de ander juist opbloeit in afwisseling en contact met anderen. Hoe bijzonder om ook hierin de hand van onze Schepper te zien. Zelfs in de manier waarop wij prikkels verwerken en met onze omgeving omgaan, zien we iets van Zijn veelkleurigheid terug.
Valkuilen
Welke gedragsstijlen bij jou ook naar voren komen: geen enkele gedragsstijl is goed of fout. Iedere stijl kent sterke kanten en eigen valkuilen. Bij het bespreken van diverse praktijkvoorbeelden in het boek gaan we daar dieper op in. Hier beperken we ons tot de hoofdlijnen van de gedragsstijlen.